สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ประวัติความเป็นมาทางด้านการปกครอง
ด้วยกระทรวงมหาดไทยพิจารณาเห็นว่า ท้องถิ่นบางส่วนตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม มีสภาพอันสมควรยกฐานะเป็นสุขาภิบาล เพื่อประโยชน์ในการทำนุบำรุง ท้องถิ่นให้เจริญก้าวหน้ายิ่งขึ้นไป จึงได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 23 สิงหาคม 2534 จัดตั้งสุขาภิบาลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม ซึ่งประกาศดังกล่าวได้ประกาศในหนังสือราชกิจจานุเบกษา เล่ม 109 ตอนที่ 52 ลงวันที่ 22 เมษายน 2535
ต่อมาเปลี่ยนแปลงฐานตะจากสุขาภิบาลเป็นเทศบาลตำบลศาลายา ตามพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาล พ.ศ. 2542 มีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 เป็นต้นไป
เหตุผลการจัดตั้งการปกครองท้องถิ่น
เป็นบริเวณที่เป็นชุมชน มีราษฎรอาศัยอยู่อย่างหนาแน่น และมีแนวโน้มว่าจะพัฒนาให้มีความเจริญก้าวหน้า มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย สามารถรองรับการขยายตัวและให้บริการด้านต่างๆ ตามศักยภาพของหน่วยงานการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น ให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชนที่พักอาศัย และประกอบอาชีพในสุขาภิบาล (เดิม)
สภาพภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง
เทศบาลตำบลศาลายา มีสำนักงานอยู่ ณ อาคาร เลขที่ 199/19 หมู่ 5 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล (บริเวณด้านหลังที่ว่าการอำเภอพุทธมณฑล) มีระยะห่างจากจังหวัดนครปฐมประมาณ 32 กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานคร 20 กิโลเมตร
พื้นที่
พื้นที่รวม 13.5 ตารางกิโลเมตร
อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดต่อหมู่ที่ 5 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี
ทิศใต้ ติดต่อตำบลบางเตย ตำบลบางระทึก ตำบลทรงคะนอง ตำบลหอมเกร็ด อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม
ทิศตะวันออก ติดต่อตำบลศาลาแดง เขตทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร
ทิศตะวันตก ติดต่อหมู่ที่ 1 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล
ลักษณะภูมิประเทศ
สภาพพื้นที่เป็นที่ราบลุ่ม สูงจากระดับน้ำทะเล 5 เมตร สภาพพื้นที่ทั่วไปเป็ฯดินเหนียว
ลักษณะภูมิอากาศ
เป็นแบบมรสุม มี 3 ฤดู อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 31 องศาเซลเซียส
ประชากร
จำนวนประชากรในเขตเทศบาลตำบลศาลายา ตามสถิติทะเบียนราษฎราของเทศบาลอำเภอพุทธมณฑล เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2548 มีจำนวนประชากร ทั้งหมดทั้งสิ้น จำนวน 9,773 คน แยกเป็น
ชาย 5,106 คน
หญิง 4,667 คน
จำนวนบ้านเรือน 3,713 หลัง
ความหนาแน่นเฉลี่ย 716 คน / ตารางกิโลเมตร
สภาพทางเศรษฐกิจ
การเกษตรกรรม การใช้ที่ดินส่วนใหญ่เพื่อการเกษตรกรรม เช่น การทำนา ทำสวนมะม่วง มะพร้าว ส้มโอ เลี้ยงสัตว์
การพาณิชยกรรม มีร้านค้าเกี่ยวกับการบริโภคประมาณ 200 ร้าน ร้านค้าเกี่ยวกับการบริโภคประมาณ 200 ร้าน ร้านค้าเกี่ยวกับอุปโภค ประมาณ 150 ร้าน
การบริการ มีภัตตาคาร 5 แห่ง โรงแรม 1 แห่ง (มหาวิทยาลัยมหิดล) ไม่มีโรงภาพยนตร์และสถานบันเทิงอื่นๆ
แรงงาน มีแรงงานด้านการเกษตรกรรมที่เพียงพอ ช่างฝีมือ ช่างทั่วไปและผู้ใช้แรงงาน
การท่องเที่ยว ปัจจุบันที่พักผ่อนหย่อนใจ ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยว คือ พุทธมณฑล
การศึกษา ในเขตเทศบาลตำบลศาลายา มีสถานศึกษาภาครัฐ ดังนี้
โรงเรียนประถมศึกษา สังกัดเขตพื้นที่การศึกษาเขต 2 รวม 1 แห่ง
โรงเรียนมัธยมศึกษา รวม 2 แห่ง
ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา รวม 1 แห่ง
ระดับอาชีวศึกษา มีวิทยาลัย รวม 2 แห่ง
ระดับอุดมศึกษา มีมหาวิทยาลัย รวม 1 แห่ง
ศาสนา รวม 2 แห่ง ได้แก่
ศาสนสถาน (พุทธมณฑล) จำนวน 1 แห่ง
วัดสาลวัน 1 แห่ง
การสาธารณสุข
สถานีอนามัย รวม 1 แห่ง
โรงพยาบาล (เอกชน) รวม 1 แห่ง
การสาธารณูปโภค
ด้านไฟฟ้า มีการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคย่อยพุทธมณฑล เป็นหน่วยงานให้บริการในเขตเทศบาล
ด้านการประปา มีกองการประปา เทศบาลตำบลศาลายา ให้การบริการประชาชนในเขตพื้นที่เทศบาลและนอกเขตบางส่วน และมีประปาภูมิภาค ประปานครหลวง
ด้านการสื่อสาร ใช้บริการไปรษณีย์ พุทธมณฑล
ด้านการคมนาคม มีถนนลาดยางเป็นถนนสายหลัก รวม 3 สาย ดังนี้
- สายศาลายา-นครชัยศรี มีความยาวประมาณ 20 กิโลเมตร
- สายศาลายา-บางภาษี มีความยาวประมาณ 28 กิโลเมตร
- พุทธมณฑลสาย 4 มีความยาวประมาณ 11 กิโลเมตร
มีรถยนต์โดยสารสองแถวประจำทางทั้ง 3 เส้นทางและมีรถร่วม ขสมก. สาย 124, 125, 164 และรถปรับอากาศ ปอ.515, ปอ.547 โดยวิ่งระหว่าง กรุงเทพฯ-พุทธมณฑล และรถ ขสมก 84 ก บางแค-พุทธมณฑล, รถตู้ (มหิดล-พาต้า)
การเมืองการบริหาร
เทศบาลตำบลศาลายา ประกอบด้วย สภาเทศบาล และคณะผู้บริหารมีนายกเทศมนตรี เป็นหัวหน้าบริหารองค์การมาจากการเลือกตั้งนายกโดยตรง จากประชาชนในท้องถิ่น อยู่ในตำแหน่ง คราวละ 4 ปี นับตั้งแต่วันเลือกตั้ง
สภาเทศบาลมีประธานสภาคนหนึ่ง และรองประธานสภาคนหนึ่ง ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัด แต่งตั้งจากสมาชิกสภาเทศบาล
นายกเทศมนตรี ให้เทศบาลมีนายกเทศมนตรีคนหนึ่ง ซึ่งมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชนตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่นนายกเทศมนตรี ดำรงตำแหน่งนับตั้งแต่วันเลือกตั้ง และมีระยะเวลาดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี นับตั้งแต่วันเลือกตั้งแต่จะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินสองวาระไม่ได้
นายกเทศมนตรี อาจแต่งตั้งรองนายกเทศมนตรี ซึ่งมิใช่สมาชิกสภาเทศบาลเป็นผู้ช่วยการบริหารราชการของเทศบาล ตามที่นายกเทศมนตรีมอบหมายได้โดย เทศบาลกำหนดให้แต่งตั้ง รองนายกเทศมนตรีได้ไม่เกิน 2 คน และแต่งตั้งที่ปรึกษานายกเทศมนตรี และเลขานุการฯ ซึ่งมิใช่สมาชิกสภาได้ 2 คน
นอกจากจะมีสภาเทศบาล และนายกเทศมนตรีแล้ว เทศบาลยังมีพนักงานเทศบาลและพนักงานจ้างรวม 86 คน แยกเป็น พนักงานเทศบาล 30 คน พนักงานจ้างตามภารกิจ 14 คน พนักงานจ้างทั่วไป 28 คน ลูกจ้างประจำ 14 คน ปฏิบัติหน้าที่ตามที่ผู้บริหารท้องถิ่นกำหนด ภายใต้กฎระเบียบแบบแผน ภายใต้การกำกับดูแลของปลัดเทศบาล
อำนาจหน้าที่ของเทศบาลตำบล
สามารถแบ่งแยกประเภทอำนาจหน้าที่ของเทศบาลไว้เป็น 2 ส่วนคือ หน้าที่บังคับ หรือหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติและอำนาจหน้าที่ที่จะเลือกปฏิบัติตาม พ.ร.บ.เทศบาล พ.ศ.2496 แก้ไขเพิ่มเติมถึง (ฉบับที่ 12) พ.ศ.2546 ไว้ดังนี้
- หน้าที่บังคับหรือหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติ
- รักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน
- ให้มีและบำรุงทางบกและทางน้ำ
- รักษาความสะอาดของถนนหรือทางเดิน และที่เป็นสาธารณะรวมทั้ง การกำจัดขยะมูลฝอยสิ่งปฏิกูลสาธารณะรวมทั้ง การกำจัดขยะมูลฝอยสิ่งปฏิกูล
- ป้องกันและระงับโรคติดต่อ
- ให้มีเครื่องใช้ในการดำเพลิง
- ให้ราษฎรได้รับการศึกษาอบรม
- ส่งเสริมการพัฒนาสตรี เด็ก เยาวชน ผู้สูงอายุและผู้พิการ
- บำรุงศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น
- ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามกฎหมายบัญญัติให้เป็นหน้าที่ของเทศบาล
- หน้าที่อื่นๆ ซึ่งคำสั่งกระทรวงมหาดไทย หรือกฎหมายบัญญัติให้เป็นหน้าที่ของ เทศบาล
- ให้มีน้ำสะอาดหรือการประปา
- ให้มีโรงฆ่าสัตว์
- ให้มีตลาด ท่าเทียบเรือและท่าข้าม
- ให้มีสุสานและฌาปนกิจ
- บำรุงและส่งเสริมการทำมาหากินของราษฎร
- ให้มีและบำรุงสถานที่ทำการพิทักษ์รักษาคนเจ็บไข้
- ให้มีและบำรุงการไฟฟ้าหรือแสงสว่างโดยวิธีอื่น
- ให้มีและบำรุงทางระบายน้ำ
- เทศพาณิชย์
